Fatih KALENDER Hocaefendi İle İlm-i Hâl 283. Bölüm

11 Nisan 2026

İşte videodaki soru ve cevapların özeti:

Cevap:

Cuma namazının farz olması için kişinin şehirde ikamet etmesi şarttır.
Şehirde yaşayan için caminin uzaklığı mazeret değildir; cumaya gitmek farzdır.
Köy/kırsalda yaşayan ve şehre gitmek ciddi meşakkatli olan kimseye cuma farz değildir (tercih edilen görüş).
Fabrika, site gibi kapalı ve dışarıya izin verilmeyen yerlerde kılınan cuma sahih değildir. Cumanın sıhhati için dışarıdan gelenlere izin verilmesi gerekir.
Hanefi'de cuma için belli bir sayı şartı yoktur; 3 kişi yeterlidir. Şafii'de 40 kişi şarttır.

Cevap:

Ticari sigorta caiz değildir; ancak yardımlaşma (taavün) veya mecburiyet esaslı sistemler (SSK, Bağkur, devlet sigortası) caizdir.
Sağlık giderleri zaruret olduğu için bu sistemlere girmek caiz görülmüştür.
Ancak: Ev hanımının çalışmadığı halde çalışıyormuş gibi gösterilip sigorta yapılması (yalan beyan) caiz değildir. Amaç sadece maaş almaksa haramdır.

Cevap:

Alacaklı, borçlunun geç ödemesi nedeniyle paranın değer kaybını talep etme hakkına sahiptir (enflasyon farkı, TÜFE/ÜFE endeksiyle hesaplanabilir).
Borçluya düşen: Vaktinde ödememişse fazlasıyla ödemek müstahaptır. Karşı taraf talep etmese bile gönüllü fazla vermek güzel bir davranıştır.
Borç, vadeli satış değil, ödünç (karz) olduğu için alacaklı vadeden önce de borcunu talep edebilir.

Cevap:

Bu, halk arasında yaygın bir anlayıştır, İslam'da karşılığı yoktur.
Lohusalık (nifas) süresinin üst sınırı 40 gündür, alt sınırı yoktur (1 gün de olabilir, 2 gün de).
Kadın lohusa olduğu için bebeği dışarı çıkarmamak, misafir almamak gibi bir mecburiyet yoktur.
Cenazelerdeki 7'si, 40'ı, 52'si gibi günler de İslam'da yoktur; hayır yapmak için belli gün beklemek gerekmez.

Cevap:

Burçlardan geleceğe yönelik haber vermek (fal, şans yorumu vb.) haramdır ve itikadi problemdir, kişiyi imandan çıkarabilir.
Burçların kişilik üzerinde etkisi olabileceği düşüncesi (gelecek bildirmemek ve iradeyi inkar etmemek kaydıyla) tek başına küfür değildir. Allah her şeyi bir sebebe bağlamıştır.
"Bu ay şu burç para kazanacak" gibi yorumlar medyumluktur, haramdır.

Cevap:

İslam mahkemesinde kadını ev işi yapmaya zorlama (icbar) yoktur.
Ancak Efendimiz (s.a.v.), Hz. Fatıma ile Hz. Ali'yi evlendirirken evin iç düzenini kızına yüklemiştir. İslam ahlakına göre kadın ev işlerini üstlenmiştir.
Erkek de hanımına yardım etmeli, müsamahalı olmalıdır.
Kadın yaptığı ev işleri için kocasından ücret talep edemez (önceden anlaşma yoksa).
Nafaka, mesken, yemek erkeğin görevidir.

Cevap:

Dövme yaptırmak ve yaptıran haramdır, lanetlenmiştir (hadis).
Tövbe eden kişi, günahını ifşa etmemeli, setretmelidir.
Dövmeyi sildirmek mümkünse (tıbbi ve maddi imkan varsa) sildirmek gerekir.
Sildirmek ciddi meşakkat veya zarar veriyorsa, sildirmemek günah olmaz; ancak gizlemeye çalışmalı, gurur vesilesi yapmamalıdır.
İstiğfar (geçmiş pişmanlık) ve tövbe (bir daha yapmamaya azmetme) birlikte olmalıdır.

Cevap:

İhramda refes (cinsel ilişki), fusûk (günah), cidâl (tartışma) yasaktır.
Küfürlü konuşmak ihram yasağıdır (günahtır) ancak kefaret/ceza gerektirmez. Tövbe-istiğfar edilir.
Cinsel ilişki gibi büyük yasaklar haccı bozar ve ceza (kurban) gerektirir.

Cevap:

Hanefi'de müstahap, Şafii'de sünnettir. Farz veya vacip değildir.
7. gün kesilmesi müstahaptır. Gümüş/altın ağırlığınca sadaka verilir.
Akika kurbanı da 7. günde kesilir. Mümkün değilse bülûğ çağına kadar kesilebilir.
Adak (nezir) değilse mecburiyet yoktur.

Cevap:

Kardeşe zekat vermek caizdir.
Evi olmayan, borçlu olan, asli ihtiyaç sahibi kişiye zekat verilebilir.
Ancak: Kişinin ev almak için biriktirdiği parası nisap miktarına ulaştıysa ve üzerinden bir yıl geçtiyse zekat vermesi gerekir, alamaz.
Faizsiz ev sistemleri (evim sistemi) için: Kurası çıkan borçludur (ekside olabilir, zekat alabilir). Kurası çıkmayan ise ticaret yapıyordur, birikiminin zekatını vermelidir.

Cevap:

Oturulan evler (kira amaçlı olsa bile al-sat niyeti yoksa) ticari mal değildir, zekata tabi değildir.
Borç, mevcut naktten (altın) düşülür. 80.000 TL borç - 24.000 TL altın = eksi (-56.000 TL).
Elinde nisap miktarı mal kalmadığı için zekat vermesi gerekmez.
Borçlu iken zekat yükümlülüğü yoktur (asli ihtiyaç ve borç düşüldükten sonra nisap kalmamıştır).

Fatih Kalender Hoca Efendi ile İlm-i Hâl