Fatih KALENDER Hocaefendi İle İlm-i Hâl 277. Bölüm - 1 Mart 2026
02 Mart 2026
Fatih KALENDER Hocaefendi Ä°le Ä°lm-i Hâl 277. Bölüm - 1 Mart 2026
Soru 1: ÖÄŸle saatlerinde seferi olan bir mesafeye gitme niyeti olan bir kiÅŸi, o gün oruca niyet etmeyebilir mi?
- Cevap:
- Oruç tutmama ruhsatı için gecerli olan an, fecir vaktidir (imsak vakti).
- Fecir vaktinde seferse, o gün oruca niyet etmeyebilir, gün içinde memleketine dönse bile bu ruhsatı vardır.
- Fecir vaktinde mukimse (yolculuÄŸa çıkmamışsa), öÄŸle vakti sefere çıkma niyeti olsa bile oruca niyet etmeme ruhsatı yoktur. O gün oruç tutmak zorundadır.
- Mukimken oruca niyet edip yolculuÄŸa çıktıktan sonra orucu bozmanın ruhsatı yoktur. Bozarsa günah iÅŸler, kefaret gerekmez ancak o günün orucunu kaza eder.
Soru 2: YolculuÄŸa çıkıp gidilen yerde 2-3 gün kalmak oruç ruhsatını etkiler mi?
- Cevap:
- Etkilemez. KiÅŸi, gittiÄŸi yerde 15 günden az kalmaya niyet ederse seferilik hali devam eder.
- Fecir vaktinde seferi olduÄŸu sürece (yolda veya 15 günden az kalmak üzere gidilen yerde) oruç tutmama ruhsatı vardır. Tutmak daha faziletlidir.
Soru 3: Teravih namazında iki rekata niyet ettim, imam dört kıldırdı, namazıma zarar gelir mi?
- Cevap:
- Zarar gelmez. Namazda asıl olan, namazın kendisine niyet etmektir. Rekat sayısına niyet etmek şart değildir.
- Kalpteki niyet esastır, dilin söylemesi yardımcıdır. Rekat sayısında dil sürçmesi namazı bozmaz.
Soru 4: Yatsı namazını kıldırdıktan sonra baÅŸka bir imam teravih ve vitri kıldırdı. Yatsıyı kıldıran imamın abdestsiz olduÄŸu ortaya çıktı. Sadece yatsıyı mı yeniden kılarız, teravih ve vitri de mi kılarız?
- Cevap:
- Yatsı namazı kesinlikle iade edilir (yeniden kılınır).
- Teravih namazı: Hanefi mezhebinde tercih edilen görüÅŸe göre teravihin vakti, yatsı namazının akabinde baÅŸlar. Yatsı namazı sahih olmadığı için, kılınan teravih sahih bir teravih olmamıştır (nafile olur). Bu nedenle teravih namazı da iade edilir.
- Vitir namazı: Hanefi mezhebinde tercih edilen görüÅŸe göre iade edilmez.
- Yatsının sünneti de kendi başına kılındığı için sahihtir ancak yatsıdan sonra kılınması gereken sünnet yerine geçmez.
Soru 5: Ä°ÅŸ yerinin zekatı nasıl hesaplanır? DemirbaÅŸlar (makine, araç), müÅŸteriden alacaklar ve vadeli çekler zekata tabi midir?
- Cevap:
- Zekat hesabı yapmak ibadetin bir parçasıdır.
- Ticari Mallar (Emtia): Ä°ÅŸletme, ürün alıp satıyorsa (ticarethane) deposundaki tüm ürünler, hammaddeler ticari maldır ve zekata tabidir. Bunların güncel piyasa satış deÄŸeri hesaplanır.
- DemirbaÅŸlar: Ä°ÅŸ yeri hizmet sektöründeyse (kiralama, ajans gibi) veya kullanılan araç, makine, masa, sandalye gibi malzemeler satışa konu deÄŸilse (demirbaÅŸ ise) zekata tabi deÄŸildir.
- Alacaklar: Ticaretten doÄŸan alacaklar (vadeli çekler dahil) zekata tabidir. Borçlar (kısa/uzun vadeli fark etmez) zekat matrahından düÅŸülür.
- Åžüpheli alacaklar (tahsili kesin deÄŸilse) zekat hesabına katılır ancak tahsil edilene kadar ödenmesi gerekmez, tahsil edildiÄŸinde geçmiÅŸ yılların zekatı verilir.
- Nakit para, altın, ziynet eşyası da hesaba katılır.
- Çıkan toplam miktarın %2,5'u zekat olarak verilir.
Soru 6: Saç boyatmak orucu bozar mı?
- Cevap: Saç boyatmak orucu bozmaz.
- Saç boyamanın caiz olmasının ÅŸartları: Renginin siyah olmaması, abdest veya gusle engel bir tabaka oluÅŸturmaması, haram/necis madde içermemesi, saÄŸlığa zararlı olmaması.
Soru 7: Botoks yaptırmak orucu bozar mı?
- Cevap: Orucu bozar.
- Sırf güzelleÅŸmek için keyfi olarak yaptırılan botoks, vücuda dışarıdan sıvı enjekte edildiÄŸi ve vücutta kaybolduÄŸu için orucu bozar. Ayrıca fıtrata müdahale olduÄŸu için caiz deÄŸildir.
Soru 8: Yatırım için bir arkadaşıma her ay para gönderiyorum, dönüÅŸü 2 yıl sonra. Bu paraya zekat vermem gerekir mi?
- Cevap: Soru net deÄŸil, yatırımın mahiyeti önemli.
- Gönderilen para ile ticari mal alınıyorsa (al-sat yapılıyorsa) bu para ticari mal hükmündedir ve zekata tabidir.
- Gönderilen para ile demirbaÅŸ (makine, masa, dekorasyon vb.) alınıyorsa zekata tabi deÄŸildir.
- Danışma hattını arayarak yatırımın detayını anlatıp ona göre fetva almaları tavsiye edilir.
Soru 9: Teravih namazında surelerin sırası karışıyor veya birinci rekatta kısa, ikinci rekatta uzun sure okunuyor. Bu namazı bozar mı?
- Cevap: Bozmaz. Bu durumlar namazın sıhhatine engel değildir.
- Surelerin tertibine ve uzunluk-kısalığına dikkat etmek farz namazlarda sünnet/müstehaptır, terk edilmesi mekruhtur.
- Teravih nafile bir namaz olduÄŸu için bu tür durumlar namaza kerahet bile getirmez.
- En güzel uygulama, Kur'an-ı Kerim'deki tertibe riayet ederek ve cemaatin aÅŸina olduÄŸu sureleri okuyarak kıldırmaktır.
Soru 10: Ä°ftarlarda kullanılan "Bone Serisi" porselenler (içinde kemik tozu var) kullanılır mı? Alınır mı?
- Cevap:
- Kullanılan kemik domuz kemiÄŸi deÄŸilse (sığır vs.) ve yüksek ısıda (1000 derece) yakılarak kül haline getirilip kimyasalla karıştırılıyorsa, kullanılmasında fıkhen sakınca yoktur.
- Domuz kemiÄŸi kullanıldığı kesin olsa veya bu konuda ÅŸüphe varsa, ÅŸüpheden kaçınmak daha güzeldir. Malzemenin menÅŸei konusunda kesin bilgi sahibi olunmalıdır.
Soru 11: EÅŸim Hristiyan ve alkol alıyor. Engelleyemiyorum, bana günah var mı?
- Cevap:
- Bir Müslüman erkeÄŸin, Ehl-i Kitap (Yahudi/Hristiyan) bir kadınla evlenmesi sahih (geçerli) olmakla birlikte teÅŸvik edilen bir durum deÄŸildir.
- Gayrimüslim eÅŸin, kendi dinine göre içki içmesi onun için mubahtır.
- Hanefi kaynaklarına göre, Müslüman kocanın, gayrimüslim hanımının içki içmesini engelleme hakkı yoktur.
- Ancak hanımının bu içkiyi evine sokmasını engelleme hakkı vardır.
- (Not: Program sonunda sorunun aslında kadın izleyici tarafından sorulduÄŸu ve kocasının gayrimüslim olduÄŸu anlaşılmıştır. Bu durumda ise Ä°slam'a göre nikah geçersizdir.)
